JAARVERSLAG 2025
1. Inleiding en samenvatting
Voor u ligt het algemeen en financieel verslag en de jaarrekening over 2025 van de vereniging Vrienden van Voorschoten. Er is veel gebeurd in 2025. Onze naam is inmiddels ingeburgerd. Het ledenaantal groeit. We hebben meer dan 825 leden. We zijn actief geweest op onze kerntaken: erfgoed, leefklimaat en groen. Naast de bestaande activiteiten zijn nieuwe zaken ontwikkeld zoals de erfgoedcafé’s, de commissie ontwikkeling erfgoed en de lokale erfgoedtafel. Er was veel samenwerking met de gemeente: om evenementen zoals Open Monumentendag te organiseren, om te overleggen over onze standpunten over Woningbouw, de afzonderlijke erfgoederen, de Omgevingsvisie, de warmtelinq en het groenbeheer. Ook is een samenwerking met de duurzaamheidstafel van de grond gekomen, naast de samenwerking met het museum en de werkgroep Stolpersteine.
In dit verslag leest u over dit alles meer.
Onze missie en ook onze passie kunnen we niet realiseren zonder de vele vrijwilligers, onder andere voor Open Monumentendag, Erfgoed activiteiten en onze commissies, bestuursleden en actieve leden.
Hen past grote dank!
2. Doelen van de vereniging
Doelen en missie
Het doel van de vereniging is een mooi Voorschoten als een uniek historisch, groen en duurzaam dorp met een eigen karakter waar het aangenaam wonen – is voor al haar inwoners. Daartoe bewaakt en bevordert de vereniging het erfgoed, het leefklimaat en het groen, alles in de ruimste zin des woords.
De vereniging tracht haar doelstellingen te bereiken door:
a. in commissies en werkgroepen actief bij te dragen aan de beleidsontwikkeling met betrekking tot het plaatselijk erfgoed, de ruimtelijke ontwikkeling en het leefklimaat;
b. het organiseren van evenementen, bijeenkomsten, lezingen, excursies of andere activiteiten die bijdragen aan het doel van de vereniging;
c. het uitgeven van een tijdschrift, brochures, routebeschrijvingen en andere publicaties, het onderhouden van een website, het benutten van de sociale media;
d. het bevorderen van de bestudering van en de educatie over de geschiedenis van Voorschoten in al haar facetten;
e. het beschikbaar stellen van financiële middelen ter bevordering van de totstandkoming van historische publicaties over Voorschoten of andere activiteiten die bijdragen aan het doel van de vereniging;
f. het voeren van bestuurlijk en ambtelijk overleg met de gemeente Voorschoten of andere overheidsinstellingen;
g. het indienen van zienswijzen over voornemens en waar nodig het voeren van bezwaar- en beroepsprocedures tegen besluiten van het gemeentebestuur van Voorschoten of andere bestuursorganen;
h. het samenwerken met erfgoedeigenaren, het museum Voorschoten en andere relevante belanghebbenden en organisaties in en buiten Voorschoten.
De vereniging beoogt niet het maken van winst met haar activiteiten.
Het statutaire vestigingsadres van de vereniging is Het Wedde 91, 2253 RC te Voorschoten. De vereniging is als rechtspersoon ingeschreven in de Kamer van Koophandel onder nummer 4116 5818.
Het RSIN-nummer van de vereniging is 8039 47690.
3. Het bestuur
In 2025 is de nieuwe naam Vrienden van Voorschoten ingeburgerd, met als ondertitel
“omdat erfgoed, leefklimaat en groen ertoe doen”.
Het bestuur is van samenstelling veranderd. Bart van Oirsouw trad af en werd als penningmeester opgevolgd door Bert Kroon.
Het bestuur kwam in het verslagjaar zevenmaal in vergadering bijeen verspreid over het boekjaar. De notulen van deze vergaderingen zijn vastgesteld.
Allen die bestuurlijk bij de vereniging betrokken zijn, zetten zich onbezoldigd in.
De vereniging heeft geen medewerkers in dienst.
Rooster van aftreden bestuurders
| Naam | Functie | 1e keer benoemd | Opnieuw benoemd | Aftreden/evt herbenoeming |
| M.N. Cramwinckel | Voorzitter | April 2023 | April 2027 | |
| H.A. van den Hout | Secretaris | Oktober 2024 | April 2029 | |
| A.J. Kroon | Penningmeester | April 2025 | April 2029 | |
| N.C. Fennes | Bestuurslid algemeen | Oktober 2024 | April 2029 | |
| G.A. de Jong | Bestuurslid algemeen | November 2023 | April 2028 | |
| C. Buijs | Bestuurslid algemeen | Oktober 2021 | April 2026 | |
| S.W.E. Daalder-De Ruiter | Bestuurslid algemeen | April 2017 | April 2021 | April 2026 |
4. Pijlers van de vereniging
De vereniging kent drie pijlers:
1) Activiteiten.
Het organiseren van activiteiten en excursies door de activiteitencommissie. Nieuw vanaf 2026 zijn de erfgoedcafé’s, georganiseerd door een apart team onder leiding van Stan Dessens. Sinds jaar en dag organiseert de vereniging in opdracht van de gemeente Open Monumentendag (OMD). Ook daarvoor is een speciaal team samengesteld onder leiding van Kees Scheepens.
2) Ontwikkeling Erfgoed.
Dit is een nieuwe commissie die zich bezighoudt met het “behouden, beleven en benutten” van erfgoed. Het gaat om het behoud en de doorontwikkeling van onze erfgoederen, het voor een breed publiek beleefbaar maken van erfgoed, het stimuleren van historische kennis door middel van publicaties, geven van adviezen aan de gemeente over erfgoed in ruime zin. De vereniging wordt in een vroeg stadium door de gemeente ingeschakeld bij plannen en beleid rondom erfgoed in brede zin. De commissie organiseert samen met de gemeente vergaderingen van de lokale erfgoedtafel. Daarin werkt de vereniging samen aan deze doelstellingen met de gemeenten, erfgoedeigenaren, het museum, experts en maatschappelijke organisaties.
3) Planologie en groen.
Deze commissie houdt zich bezig met de ruimtelijke kwaliteit van het dorp, woningbouw, duurzaamheid, biodiversiteit en klimaattransitie. De commissie brengt adviezen uit aan de gemeente, publiceert artikelen en werkt nauw samen met de duurzaamheidstafel.
De commissie is een samensmelting van de afzonderlijke commissies planologie en groen, die vanaf 2026 gestalte heeft gekregen. In dit verslag rapporteren de commissies over 2025 nog afzonderlijk.
Meer informatie over de samenstelling van de commissies is opgenomen in de bijlage. Hierna volgt meer informatie over wat op het terrein van de commissies is gebeurd.
Ten slotte faciliteert de vereniging het werk van de werkgroep Stolpersteine, waarover meer in het volgende hoofdstuk.
5. Wat is in 2025 gedaan om ambities inhoud te geven?
Erfgoed algemeen
We hebben zo’n 30 experts in ons dorp. We betrekken hen bij het maken van publicaties, het innemen van adviezen en standpunten en betrekken hen bij activiteiten zoals de erfgoedcafé’s, waarvoor in 2025 de basis is gelegd.
Het jaarlijkse magazine in december biedt een podium voor publicaties en daar gaan we mee door. Ook andere publicaties willen we stimuleren. In de krant publiceerden we regelmatig artikelen. Experts zijn via de vereniging onder andere ingeschakeld bij de bepaling van diverse standpunten over erfgoed.
Leefklimaat en groen
Onze actieve en bewakende rol bij ruimtelijke ontwikkelingen, de bakermat van voorheen OGLV (Oud, Groen en Leefbaar Voorschoten), 50 jaar geleden, blijft. Dat gaat in toenemende mate ook over klimaat, biodiversiteit, waterbeheer en energietransitie. We geven invulling aan “behoud door ontwikkeling” en kijken dus ook vooruit. Dat betekent twee hoofdzaken:
– We kijken meer hoe ontwikkeling van erfgoed en andere maatschappelijke doelstellingen elkaar kunnen versterken zoals klimaattransitie, toerisme en welzijn;
– We geven aan wat wél mogelijk is, bijvoorbeeld bij woningbouw, met respect voor en benutting van erfgoed, leefklimaat en groen. In het hoofdstuk Leefklimaat verderop leest u wat we concreet hebben gedaan.
Activiteiten
De maandelijkse excursies en de samen met het museum georganiseerde lezingen zijn een groot succes. Ze voorzien in een behoefte. Daar gaan we mee door en we intensiveren de samenwerking met het museum. U leest meer hierover in het hoofdstuk activiteiten.
Communicatie
Is binnen en buiten de vereniging essentieel. We merken dat de nieuwe naam Vrienden van Voorschoten en de nieuwe missie aanslaan. We hebben een communicatieplan gemaakt met doelstellingen en middelen. Centrale doelen zijn: meer bekendheid, meer leden, en meer draagvlak voor en betrokkenheid bij erfgoed. We willen onze meerwaarde over de volle breedte laten zien. We hebben in 2024 een nieuwe website vormgegeven, gecombineerd met social media. We zijn zoveel mogelijk aanwezig bij allerlei activiteiten. We publiceren verder standpunten die te vinden zijn op de website en soms in de krant en organiseren acties waar nodig. We hebben voor de communicatie naar de leden een nieuwsbrief. In december 2025 is wederom ons jaarlijkse magazine uitgebracht, onder redactie van Nico Fennes.
Ledenwerving
De in de ALV van 2024 geuite suggesties voor ledenwerving zijn alle ten uitvoer gebracht. In het kader ‘elk lid werft een nieuw lid’ ontvingen alle leden in november 2025 via een nieuwsbrief een oproep om een buur, familielid of vriend te vragen lid te worden van de Vrienden van Voorschoten. In het magazine van 2025 was daartoe een losse ledenwervingsposter toegevoegd, met QR code en al om de stap naar lid worden te verkleinen. Dezelfde ledenwerving poster is in groter formaat (A3) op publieke plaatsen in Voorschoten opgehangen (bibliotheek, Wapen van Voorschoten, Cultureel Centrum e.d.). De poster is eveneens ter werving van leden in december 2025 in de Voorschotense krant geplaatst. Op de website is een button gecreëerd waarmee een lidmaatschap cadeau kan worden gedaan. Bij de verenigingsstand tijdens het Weekend van Voorschoten in september 2025 zijn actief leden geworven. Hoewel het ledenaantal een stijgende lijn vertoont, hebben al deze ledenwerving acties niet tot een hoge stijging van het aantal leden geleid. Eind 2024 was het ledenaantal 798, eind 2025 was het ledenaantal 825. Verdere toelichting over de ontwikkeling van het ledenaantal bij ‘8. Financiën en leden’.
Overleg met de gemeente, een betere structuur
Met de gemeente, erfgoedeigenaren en maatschappelijke organisaties hebben we een beter werkende overlegstructuur gemaakt ter vervanging van Lokaal erfgoed platform. We zijn in 2025 gestart met 2 bijeenkomsten van de lokale erfgoedtafel, een soort denktank die vroegtijdige adviezen uitbrengt aan de gemeente, concrete projecten en activiteiten aanjaagt en faciliteert en een platform is voor samenwerking over de strategische rol van ons erfgoed en groen in de ontwikkeling van het dorp. In de commissie zitten behalve erfgoedeigenaren en -deskundigen en het museum ook vertegenwoordigers van andere sectoren zoals economie, horeca en welzijn.
Binnen de vereniging hebben we een commissie ontwikkeling erfgoed opgezet die de vergaderingen van de tafel organiseert, maar ook de eigen ontwikkelactiviteiten van de vereniging rondom erfgoed aanjaagt, zoals publicaties en adviezen, zoals hiervoor uiteengezet in hoofdstuk 4.
Bestuurlijk overleg
We hebben in 2025 ook diverse malen bestuurlijk overleg met de gemeente gevoerd, vaak op uitnodiging en niet, zoals in het verleden, op ons eigen verzoek. Onderwerp van gesprek de afzonderlijke erfgoederen en de woningbouwplannen. Voorbeelden zijn overleg met wethouder Van der Elst over onze voorstellen voor veel meer woningen, ook sociaal, binnen de bebouwde kom. Met wethouder De Bruijn over de toekomst van de Kruispuntkerk. Met de burgemeester over de aanschaf van een nieuwe muziektent. Ook hebben we actief erfgoed en groen een plaats weten te geven in de ontwikkeling van de Omgevingsvisie en de ontwikkeling van de centrumvisie. We hebben ook voorstellen gedaan voor verduurzaming van de gemeente en zijn een samenwerking aangegaan met de duurzaamheidstafel. We hebben aangedrongen op meer duidelijkheid over de toekomst van het Ambachts- en Baljuwhuis. De gemeente blijft eigenaar en het Wapen van Voorschoten gaat het exploiteren. We zijn verheugd dat over de Kruispuntkerk mede naar aanleiding van onze positieve adviezen, een knoop is doorgehakt om er een cultureel centrum van te maken, met behoud van cultuur-historische waarden.
Bijdorp heeft voortvarend plannen in uitvoering genomen tot herontwikkeling van het landgoed, met behoud van kernwaarden. Duivenvoorde heeft een ontwikkeling tot een “ondernemend familielandgoed” in gang gezet met diverse projecten en heeft de voorbereiding van het 800-jarig bestaan opgepakt.
Beide erfgoederen draaien mede op de onvermoeibare inzet van talloze vrijwilligers, waardoor het landgoed tevens een bindende sociale functie heeft.
Op Ter Wadding is mede naar aanleiding van onze lobby en deelname aan gerechtelijke procedures, in nauwe samenwerking met de omwonenden, het Hek dat het park doorsneed weggehaald. De eigenaar en de gemeente bereiden nu plannen voor voor een betere inrichting van het park.
Stolpersteine
In Voorschoten is in 2024 een werkgroep actief geworden om Stolpersteine te leggen. Daarmee worden Joodse slachtoffers van de Naziterreur in de Tweede Wereldoorlog herdacht evenals verzetshelden en Roma en Sinti. Inmiddels zijn drie stenen gelegd in nauwe samenwerking met de gemeente.
De verwachting is dat nog ruim 15 stenen zullen worden gelegd. Om dit goed te kunnen organiseren heeft de gemeente aan de werkgroep volledige steun toegezegd, ook financieel. De groep werkt samen met experts uit buurgemeenten, de stichting Stolpersteine en ook met onze vereniging en het museum Voorschoten.
Gelet op het relatief kleine aantal te leggen stenen en de kosten van bankrekening en rechtspersoonlijkheid heeft de werkgroep ervan afgezien om een eigen rechtspersoon op te richten. Met de gemeente en de werkgroep is in een ontwerp-convenant vastgelegd dat onze vereniging voor de werkgroep de gelden beheert. Dit wordt op een aparte post verantwoord in de jaarrekening. De verantwoordelijkheid voor het leggen van de stenen en de daarvoor te ontvangen inkomsten en te verrichten uitgaven berust geheel bij de werkgroep en de gemeente. Deze samenwerking met de werkgroep past in de doelstellingen van de vereniging en het mandaat van het bestuur. De verwachting is dat het convenant in het tweede kwartaal van 2026 kan worden getekend. De voorzitter van het museum en van onze vereniging maken deel uit van de werkgroep, die verder bestaat uit een aantal betrokken inwoners.
6. Leefklimaat
A. Planologie Commissie
In een vijftal vergaderingen van de planologiecommissie zijn de kernthema’s van Vrienden van Voorschoten – Erfgoed, Leefklimaat en Groen – weer ruimschoots aan de orde geweest, culminerend in een ingediende zienswijze met betrekking tot de Omgevingsvisie 2040. De omgevingsvisie is in oktober door de gemeenteraad vastgesteld en een belangwekkend document waarin alle aspecten van het voorgenomen beleid met betrekking tot de fysieke leefomgeving binnen en buiten de dorpskom worden belicht. Het geeft op hoofdlijnen richting aan de toekomstige ontwikkeling van Voorschoten; in een volgende fase moet die visie worden geconcretiseerd in een heus plan en moeten er knopen worden gehakt en keuzes gemaakt. Er moeten concrete besluiten worden genomen over ruimtegebruik, woningbouw, warmte/energie-transitie, om maar een paar hangijzers te noemen. Daarbij geldt dat niet alle voornemens en wensen tezamen of tegelijk kunnen worden gerealiseerd, al was het alleen maar door financiële beperkingen. Als planologiecommissie zullen wij de ontwikkelingen nauwlettend blijven volgen en waar nodig zullen wij van ons laten horen.
Hierna volgt een kleine bloemlezing van de onderwerpen waarover de planologiecommissie zich in het afgelopen jaar heeft gebogen en van de gedachten die daarbij zijn opgekomen.
Omgevingsvisie: dit veelomvattende gemeentelijke beleidsstuk is in de diverse stadia van totstandkoming uitgebreid en bij verschillende gelegenheden besproken en van (opbouwend) commentaar voorzien; zie de ingediende zienswijze als gepubliceerd op de website van Vrienden van Voorschoten. Niet al onze suggesties klinken in de uiteindelijke visie door, doch met het eindresultaat -zij het nogal breedsprakig- kunnen wij tevreden zijn. Wij zijn heel benieuwd welke concrete invulling hieraan door een nieuwe Raad en een nieuw College zal worden gegeven. Er moeten keuzes worden gemaakt en dat is, zoals ook in 2025 in meerdere Voorschotense dossiers weer is gebleken, een lastige opgave.
Woningbouw: verheugend is dat de bouw van zo’n 24 redelijk betaalbare wooneenheden aan de Professor Einsteinlaan zijn voltooiing nadert; in het project Beresteyn en konden (prijzige) woningen/appartementen worden gerealiseerd. Bij Bijdorp zal het meeste van de te maken wooneenheden bestaan uit sociale woningbouw (ruim 2/3), naast de reeds gerealiseerde vrijstaande woningen in het park. Helaas is verder nog steeds te weinig voortgang op het stuk van sociale/betaalbare woningbouw te zien. Het project Churchillplein (woningen, supermarkt, garage) lijkt in de huidige opzet niet haalbaar, nu een belangrijke participant voor de realisatie van een ondergrondse parkeergarage is afgehaakt; waar die parkeerfaciliteit ook van groot belang is voor het dorpscentrum (denk aan cultureel centrum in Kruispuntkerk, voorgenomen opheffing van parkeergelegenheid op Treubplein en andere te bebouwen centrumlocaties), lijkt er wat voor te zeggen dat deze ook deels zou moeten worden gefinancierd met gemeenschapsgeld. Bij het project Starrenburg III vindt nader overleg plaats tussen Gemeente en de projectontwikkelaar over het ‘monitoren’ van de inklinking van het bouwterrein, met name op plekken waar de wegen zijn gepland. In het najaar werd een start gemaakt met de verkoop van woningen aan de Vlietzoom. Hoe dan ook: het wordt nog een hele opgave om de in de omgevingsvisie verankerde taakstelling van 1.000 nieuwe woningen vóór 2030 te effectueren.
Hoopvol is het initiatief van woningcorporatie Rijnhart Wonen met betrekking tot de verouderde flatwoningen in de Vlietwijk (sloop 350 en nieuwbouw 600 wooneenheden); het gaat om een ingrijpend bouwplan dat het aanzien van de wijk aanzienlijk zal doen veranderen. Voor de beoogde renovatie in de Vlietwijk is behoefte aan een locatie voor wisselwoningen; daarvoor is onderzoek nodig naar geschikte locaties; het oostelijk deel van het ijsbaanterrein lijkt voor de hand te liggen, doch daarvoor is vooralsnog weinig gemeentelijk animo. Voor Noortveer (bouw van circa 20 vrijesectorwoningen en inrichting van het terrein) is een aanbesteding in voorbereiding; we zijn benieuwd naar de te hanteren gunningscriteria.
Wij spraken met Rijnhart Wonen en ook de andere in Voorschoten werkzame corporatie De Sleutels over hun activiteiten en toekomstplannen. Afgesproken is periodiek verder contact te houden over de bouwmogelijkheden voor het in Voorschoten flink ondervertegenwoordigde sociale segment.
Visie: er was nog meer visie te beleven in 2025; er verscheen de Ontwikkelvisie bedrijventerreinen en de eerder opgestelde centrumvisie werd verder uitgewerkt. In de visie over bedrijventerreinen stond nogal verhuld de optie tot ‘beperkte’ uitbreiding (6 hectare!) van het bedrijventerrein Dobbewijk, nota bene in het buitengebied. Niet alleen wij, maar ook de bewoners van de wijk hebben daar grote moeite mee, al was het alleen maar omdat er andere opties zijn om het bedrijventerrein te optimaliseren, zoals het niet toelaten van activiteiten die niet als bedrijf kunnen worden aangemerkt, het verdichten van de bebouwing, het verwijderen van garages en het beter benutten van het enorme voormalige distributiecentrum van Mexx. Het is saillant dat op de voorpagina van de Ontwikkelvisie de term ‘doe-kracht’ prijkt; dat klinkt veelbelovend. De gedachte uitbreiding naar het buitengebied heeft het in de Raad niet gehaald.
Herinrichting van het Treubplein was een ander hot issue op het gemeentelijke verlanglijstje. Wij deden enkele suggesties voor verbetering van het gepresenteerde ontwerp; ook namens centrumwinkeliers werd een alternatief plan aangedragen voor de herinrichting. De uitgangspunten (concentratie van groenvoorziening in het middengebied, behoud van 14 parkeerplaatsen, een fietsroute, ruimte voor evenementen) spreken ons wel aan; het biedt een duidelijke meerwaarde ten opzichte van het gemeentelijke plan en het door ons ingediende plan. De discussie in het gemeentelijk domein wordt vervolgd.
Financiële speelruimte: de in juni verschenen Kadernota 2026 geeft nog eens duidelijk aan dat de financiële speelruimte zeer beperkt is, zowel in de reguliere begroting als waar het de voorziene kapitaallasten voor investeringen betreft. De vraag komt op of de realisering van tal van gemeentelijke noodzakelijke dan wel gewenste investeringen in de tijd wel goed denkbaar is (nog afgezien van de immers zeer beperkte ambtelijke capaciteit). Hier speelt ook de kwestie van ruimtelijke ordening: wat willen we waar realiseren? We noemen de meest in het oog springende voorgenomen investeringen/vraagstukken: scholenbouw, sporthallen, een nieuw zwembad, een skeeler-/ijsbaan, een nieuw cultureel centrum, een nieuwe locatie voor het gemeentelijk uitvoerend bedrijf, renovatie gemeentehuis, vernieuwing rioolstelsel, uitvoering centrumplannen, warmte/energie-transitie, een warmte-overdrachtstation, een groot onderstation voor het elektriciteitsnet, maatregelen in verband met klimaatadaptatie….. en dat alles in wat ooit heette ‘De Heerlijkheid Voorschoten’. Dat was nog eens een buitengebied!
Ook zonder een terugblik op een ver verleden, is helder is dat er NU duidelijke keuzes moeten worden gemaakt. Erfgoed, leefklimaat en groen zijn van groot belang voor een goede ruimtelijke kwaliteit, sociale samenhang en een aangenaam leefklimaat. Ze stellen grenzen ook aan de groei, die moet doordacht en slim zijn. We schreven het eerder: dat vergt niet alleen politieke visie, maar ook strakke regievoering en daadkracht in de gemeentelijke aanpak! Onze hoop is gevestigd op een snelle collegevorming na de aanstaande verkiezingen en een doortastend en realistisch collegeprogramma.
B. Groen Commissie
De Groencommissie van Vrienden van Voorschoten is voortdurend alert op de omgevingskwaliteit van ons dorp. Het gaat daarbij om een breed palet aan vraagstukken. We spreken regelmatig met de groendienst van de gemeente. Zij zijn de uitvoerders van het beleid. Met kennis en debat kunnen wij hen met onze commissie ondersteunen. Deze gesprekken zijn niet gemakkelijk, omdat de groenbeheerders geconfronteerd worden met zeer forse bezuinigingen en een continu verloop in de aanpalende afdelingen waar het beleid voor groen en water wordt voorbereid. Door ontoereikende budgetten is het onderhoudsniveau voor de hele gemeente naar het laagst aanvaardbare niveau C gebracht, waar vroeger grote delen van de bebouwde kom op niveau A en B werden onderhouden. Desalniettemin krijg je toch een prettig gevoel als je door onze boomrijke gemeente wandelt of fietst. Dat is een compliment aan de medewerkers van de groendienst waard.
Wij blijven ons inzetten voor het voorkomen van hittestress, waar het vooral om het boomkruinvolume van bomen gaat. De dienst heeft meer dan 12.000 bomen op gemeentelijke grond geregistreerd en van een boompaspoort voorzien waarin alle relevante gegevens zijn opgenomen. Meten is weten. Voor de biodiversiteit hebben we samen grote stappen kunnen zetten door het aanleggen van bijenlinten, waar ook andere insecten van profiteren. Het maaibeleid is hierop aangepast. Bloemrijke bermen kunnen hierbij een grote rol spelen. Voor de aanleg daarvan is geen grote investering nodig. De vereiste verschraling van de bodem kan worden bereikt door de berm 2 à 3 keer per jaar te maaien en het maaisel af te voeren.
We zullen ons tot de gemeente blijven richten om de voorziene structurele bezuiniging op het groenbeheer van € 250.000 definitief af te wenden. Let wel, het gaat niet om een luxe vraagstuk, maar om de leefbaarheid en de gezondheid van de Voorschotense bevolking. Een mooi bomenbestand gaat niet zonder voldoende water. In droge periodes moeten er waterbuffers zijn om de dorst van de kostbare bomenvoorraad te lessen. Water vasthouden en op voorraad houden, dat kan bovengronds, maar beter is het om ondergrondse waterkelders mee te begroten bij nieuwbouw- en vernieuwbouwprojecten. Water en groen vergroten het woongenot en de gezondheid en zelfs de waarde van woningen. Daarvan profiteren niet alleen de eigenaren, maar ook de gemeentefinanciën omdat de WOZ-waarde stijgt. Ook een goede gezondheid spaart kosten. Dat geldt zeker voor onze kinderen, die door hun omgeving moeten worden uitgenodigd om buiten te spelen en de natuur te leren kennen. Een stad of dorp is als zodanig een landschap waarin mensen bewegen, wandelen en fietsen en genieten van de hen omringende met de seizoenen wisselende schoonheid van bomen, bloemen, waterwegen en boomsingels. Om met het allerlaatste te eindigen. Het dorpse cultuurlandschap is zelf een monument dat het waard is te beschermen. Maar een groen Voorschoten is niet alleen de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur. Bewoners kunnen een grote bijdrage leveren aan waterberging en biodiversiteit door hun eigen tuinen in te planten met inheemse bloemrijke planten en vooral door minder tegels te gebruiken.
Ondertussen heeft de voorzitter van de commissie elke maand een column in de Voorschotense Krant verzorgd.
7. Activiteiten Commissie
De commissie bestaat uit Gaspard de Jong, Josée Nan, Hetty de Vrijer en Lydia Schotman. In 2025 zijn er elke maand excursies georganiseerd. De activiteiten zijn populair en altijd heel snel volgeboekt. Inmiddels wordt er zo ingedeeld dat steeds weer andere mensen aan de activiteiten kunnen deelnemen.
Een overzicht van de activiteiten:
| januari | RMO Leiden |
| februari | Miro Beelden aan Zee |
| maart | Bezuidenhout |
| april | Haagse Bos |
| mei | Schouwburg Den Haag |
| juni | Voorburg rondwandeling |
| juli | Warmond |
| aug | Jan Sloof |
| sept | OMD |
| okt | herhaling Jan Sloof |
| nov | oude Amerikaanse ambassade |
| dec | renovatie Binnenhof |
8. Open Monumentendag
Tijdens het weekend van Voorschoten heeft op zaterdag 13 september 2025 wederom de Open Monumentendag plaatsgevonden. Onder verantwoordelijkheid van de Vereniging Vrienden van Voorschoten heeft een geheel nieuw bemenste commissie, bestaande uit Monique van Kraay, Kees Scheepens, Huub van der Post en Martijn Schoonhoven de voorbereiding van deze dag op zich genomen.
Dit keer staat de Open Monumentendag in het teken van Architectuur en Erfgoed. In dit kader heeft de commissie een nieuwe route door alle woonwijken van Voorschoten gemaakt. Sommige wijken bestaan al sinds de negentiende eeuw, andere wijken laten een naoorlogse bouwstijl zien, terwijl in weer andere wijken de nieuwste bouwstijlen te bewonderen zijn. Zo kan deze route worden gezien als een tocht door de tijd en kunnen de belangstellende in de brochure lezen wanneer een bepaalde wijk is ontstaan en wat die wijk nou zo bijzonder maakt.
Ook nieuw in 2025 was de centrale opening van de Open Monumentendag en het Weekend van Voorschoten op zaterdagochtend in de Kruispuntkerk, waarbij het college van B&W voltallig aanwezig was. Ook werd het nieuwe lied van Voorschoten voor het eerst ten gehore gebracht, was er een vrijwilligersontbijt van de stichting Sakiena en waren er live presentaties te beluisteren over de plannen voor de Kruispuntkerk en klooster Bijdorp.
Vanaf 11 uur waren de opengestelde monumenten te bezoeken en ondanks regenachtig weer werden er een kleine 3.000 bezoekers aan de Open Monumentendag 2025 geteld.
9. Lezingen
Ook in 2025 zijn er in samenwerking met Museum Voorschoten weer een aantal lezingen georganiseerd. Er wordt steeds gezocht naar onderwerpen die met Voorschoten en omgeving te maken hebben. De lezingen worden goed bezocht en ook in 2025 gingen we hiermee door.
10. Financiën en leden
De exploitatie van de Vereniging in 2025 kende een batig saldo van € 5.402 (2024: € 1.096). Het vermogen van de Vereniging nam toe van € 24.665 eind 2024 tot € 30.067 eind 2025.
Dit vermogen is ruim meer dan de jaarlijkse uitgaven, waarmee de financiële positie van de Vereniging zeer gezond mag worden genoemd.
Er zijn een aantal factoren die hebben bijgedragen aan dit positieve resultaat:
- De kosten lagen in 2024 hoger als gevolg van een ledenwerfactie en notariskosten in verband met de aanpassing van de statuten;
- Het resultaat van de opdracht van de gemeente Voorschoten voor de organisatie van de Open Monumentendag.
Ontwikkeling ledenbestand
Het ledental van onze Vereniging heeft zich de laatste jaren als volgt ontwikkeld (aantallen per 31 december van het betreffende jaar):
2019 – 846
2020 – 808
2021 – 793
2022 – 768
2023 – 776
2024 – 798
2025 – 825
De toename van het aantal leden in 2025 bestaat uit:
- 63 Aanmeldingen van nieuwe leden (2024: 59);
- 36 Opzeggingen van het lidmaatschap, voornamelijk door overlijden en hoge leeftijd (2024: 37).
Het aanmelden van nieuwe leden lijkt in 2026 door te gaan, waardoor de toekomst van de Vereniging er rooskleurig uit blijft zien.
In de Algemene Ledenvergadering in april 2025 zijn er verschillende suggesties door diverse leden gedaan, waar het bestuur gedeeltelijk invulling en opvolging aan heeft gegeven sindsdien. Het bestuur blijft hier actief mee bezig.
JAARREKENING 2025
BALANS PER 31 DECEMBER 2025
(na resultaatbestemming)
| 31 december 2025 | 31 december 2024 | |||||||
| ACTIVA | ||||||||
| (in euro’s) | ||||||||
| VLOTTENDE ACTIVA | ||||||||
| (1) Vorderingen | 489 | — | ||||||
| (2) Liquide middelen | ||||||||
| Ing bank Rekening-courant | 4.391 | 4.454 | ||||||
| Ing bank Spaarrekening | 25.514 | 20.211 | ||||||
| 29.905 | 24.665 | |||||||
| Totaal | 30.394 | 24.665 | ||||||
| 31 december 2025 | 31 december 2024 | |||||||
| PASSIVA | ||||||||
| (in euro’s) | ||||||||
| EIGEN VERMOGEN | ||||||||
| (3) Overige reserves | 30.067 | 20.665 | ||||||
| (4) Bestemmingsreserve bijzondere projecten | — | 4.000 | ||||||
| 30.067 | 24.665 | |||||||
| KORTLOPENDE SCHULDEN (ten hoogste één jaar) | ||||||||
| (5) Vooruitontvangen bedragen | 327 | — | ||||||
| (6) Nog te betalen bedragen | — | — | ||||||
| 327 | — | |||||||
| Totaal | 30.394 | 24.665 | ||||||
STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2025
(in euro’s)
| 2025 | 2024 | |||
| BATEN | ||||
| Opbrengsten | ||||
| (7) Contributieopbrengsten | 11.493 | 11.714 | ||
| Sponsor-/ giftenopbrengsten | 1.100 | 1.250 | ||
| Open Monumentendag | 5.650 | 4.564 | ||
| Overige opbrengsten | 577 | 466 | ||
| Baten totaal | 18.820 | 17.994 | ||
| LASTEN | ||||
| (8) Activiteitenkosten | 1.927 | 1.594 | ||
| (9) Communicatie | 4.636 | 5.289 | ||
| Open Monumentendag | 4.774 | 4.287 | ||
| (10) Overige kosten | 2.081 | 5.728 | ||
| Som der lasten | 13.418 | 16.898 | ||
| Resultaat | 5.402 | 1.096 |
GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIËLE VERSLAGGEVING
WAARDERINGSGRONDSLAGEN
De Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine Organisaties-zonder-winststreven zijn gevolgd.
Vorderingen
Vorderingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid.
Overige activa en passiva
Deze worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs.
GRONDSLAGEN VOOR DE RESULTAATBEPALING
Baten
De baten betreffen voornamelijk contributieopbrengsten en worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
Lasten
De lasten worden bepaald op historische basis en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2025
(in euro’s)
| ACTIVA | ||||
| (1) Vorderingen | 31-12-‘25 | 31-12-‘24 | ||
| Te vorderen contributies | 350 | — | ||
| Te ontvangen rente bank | 314 | — | ||
| Voorziening oninbaarheid | -175 | — | ||
| 489 | — | |||
| (2) Liquide middelen | ||||
| De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vereniging. | ||||
| PASSIVA | ||||
| (3) Overige reserves | 2025 | 2024 | ||
| Stand per 1 januari | 20.665 | 19.569 | ||
| Reclassificatie bestemmingsreserve bijzondere projecten | 4.000 | — | ||
| Resultaatbestemming | 5.402 | 1.096 | ||
| Stand per 31 december | 30.067 | 20.665 | ||
| (4) Bestemmingsreserve bijzondere projecten | 2025 | 2024 | ||
| Stand per 1 januari | 4.000 | 4.000 | ||
| Af: Reclassificatie naar overige reserves | 4.000 | — | ||
| Stand per 31 december | — | 4.000 |
| 31-12-‘25 | 31-12-‘24 | |||
| (5) Vooruitontvangen bedragen | 327 | — | ||
| Dit betrof met name een vooruitbetaling in verband met Stolpersteinen. | ||||
| (6) Nog te betalen bedragen | — | — | ||
NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN
Er zijn ultimo 2025 en 2024 geen niet uit de balans blijkende activa en verplichtingen.
TOELICHTING OP DE REKENING VAN BATEN EN LASTEN OVER 2025
(in euro’s)
| BATEN | 2025 | 2024 | ||
| Overige bijdragen | ||||
| (7) Contributieopbrengsten | 11.493 | 11.714 | ||
| De contributieopbrengsten zijn in 2025 lager dan in 2024 ondanks een gestegen ledenaantal. Los van het feit dat een aantal leden haar contributie voor 2025 nog niet heeft voldaan, zijn er ook minder “overinkomsten” geweest. Dat wil zeggen leden, die meer overmaken dan het minimale contributiebedrag. | ||||
| LASTEN | ||||
| (8) Activiteitenkosten | 1.927 | 1.594 | ||
| In 2025 zijn er meer kosten voor activiteiten gemaakt vanwege de grote belangstelling voor diverse activiteiten. | ||||
| (9) Communicatie | ||||
| Magazine | 4.290 | 4.256 | ||
| Website en digitaal archief | 346 | 1.033 | ||
| 4.636 | 5.289 | |||
| In 2024 zijn meer kosten gemaakt voor de website, omdat er toen een geheel nieuwe en moderne website is vormgegeven. | ||||
| (10) Overige kosten | 2025 | 2024 | ||
| Notariskosten, nieuwe statuten | — | 1.810 | ||
| Ledenwerving | — | 1.188 | ||
| Administratie- en bankkosten | 692 | 714 | ||
| Jaarvergadering | 527 | 913 | ||
| Representatiekosten | 541 | 566 | ||
| Verzekeringskosten | 251 | 237 | ||
| Overige kosten | 70 | 300 | ||
| 2.081 | 5.728 | |||
| De notariskosten en ledenwervingskosten in 2024 zijn te kwalificeren als incidentele kosten. | ||||
ONDERTEKENING VAN DE JAARREKENING DOOR HET BESTUUR
Voorschoten, 23 april 2026
Vereniging Vrienden van Voorschoten
de heer M.N. Cramwinckel (voorzitter)
mevrouw H.A. van den Hout (secretaris)
de heer A.J. Kroon (penningmeester)
de heer N.C. Fennes (lid)
de heer G.A. de Jong (lid)
de heer C. Buijs (lid)
mevrouw S.W.E. Daalder-De Ruiter (lid)
OVERIGE GEGEVENS
Uit artikel 22 van de statuten blijkt dat bij ontbinding/liquidatie van de vereniging het saldo dient toe te komen aan een algemeen nut beogende instelling met een soortgelijke doelstelling of een buitenlandse instelling die uitsluitend of nagenoeg uitsluitend het algemeen nut beoogt en die een soortgelijke doelstelling heeft.
BIJLAGE
Samenstelling commissies en teams per april 2026
Activiteitencommissie
Josée Nan
Gaspard de Jong
Hetty de Vrijer
Lydia Schotman
Team erfgoedcafe’s
Jan Willem Sentrop
Stan Dessens
Rene Hooijdonk
Ieta van den Hout
Jan Spendel
Jan Sloof
Team Open Monumentendag
Kees Scheepens
Monique van Kraay
Rob van der Zanden
Coen Timmerman
Commissie ontwikkeling erfgoed
Marcel Cramwinckel
Ieta van de Hout
Stan Dessens
Wim van den Eijkel
Martijn Schoonhoven
Jan Spendel
Planologie en Groencommissie
Stan Dessens
Kees Buijs
Koen de Pater
Ronald de Heer
Fer van der Assen
Ad van Noort
Niek Jonkman
Yvonne Molenkamp
